Áo Mẹ lên trời


Ở cái xóm biễn ruồi ho kiến ngáp vung trời này người ta kêu
bả là bà Tư làng cá chứ hồi còn ở quê xưa Biên Hòa mấy người buôn bán cò con
trong chợ gọi bà ta theo cái thứ của ông chồng là chị Mười Ga. Ổng thứ mười
trong mười hai anh chị em có giấy khai sinh nhưng mà bây giờ ổng là thứ nhứt vì
mấy người trên dưới hai đầu đã đi xa làm ổng tự nhiên lộ mặt ra giửa đời sương
gió ngày nào cũng teo teo như gươm lạc giữa rừng hoa. Có ngon nhào vô ông xả
láng với chú mày ! Ổng thường hay nói giởn về cái ông thần chết như thế nhưng
bà Tư thì lại bảo là ông đừng có lo là vì Tử thần đi ngang qua thấy có cái hòm
mua để sẳn trong nhà từ mấy năm qua hắn tưỡng ông vừa mới đi rồi nên xách đít
đi luôn một lèo về âm phủ. Ổng nghe thấy có lý nên ngày ngày cứ thuờng hay leo
vô hòm nằm đọc báo coi ti vi.





Bà Tư thiệt là già, già khú đế già quắc cần câu nhưng có một
trí nhớ thần sầu lại thêm cái tật ham giữ của. Cái ngày mà thằng Hai mang tiền
về mua miếng đất rừng ven bờ biển này rồi xây cho bả cái nhà con con tình nghỉa
để cho bả sống lây lất qua ngày thì ổng còn đang đi học đốn tre chẻ củi trên
ngàn. Một mình đơn thân chiếc bóng liểu già vậy chớ không biết moi từ đâu ra mà
cái gia tài lặt vặt của bả cũng chất đầy một cái xe hàng nho nhỏ. Ngần ấy năm
chạy trốn bom đạn lòng vòng mà bà vẫn còn ôm lấy được.


Món gì nếu không bị hư thối thì bà cất giử, không bao giờ
chịu đem bỏ. Từ cái bộ đồ trà quà cưới ngày xưa cho đến cái bình thủy đựng nước
nóng pha sửa cho thằng Hai mà ông mua mang về từ chợ Cồn Nha trang hơn nửa thế
kỷ trước bà vẫn còn bọc giấy nhựt trình quấn dây thung ém kỷ vô trong cái rương
gỗ. Thỉnh thoảng gặp ngày nắng ấm bà lại lôi ra lau chùi ngắm nghía rồi ngồi kể
lại cho ai đó cái tiểu sử của món đồ. Mà ở Việt Nam
thì ngày nào lại không có nắng. Lúc sau này thời thế có phần dễ chịu hơn lúc
trước coi mòi có thể an cư lạc nghiệp lâu dài nên bà bỏ chút tiền còm nhờ chú
Năm thợ mộc đóng cho một cái tủ kiếng lớn đánh verni màu vàng chóe có nhiều
ngăn kệ đặt ngay trong phòng khách giủa nhà
bên cạnh cái hòm của ông chồng.





Bà Tư rất lấy làm đắc ý với cái tủ này, bên trên bà đặt bộ
lư hương, bát nhang cùng mấy tấm hình làm tủ thờ, phía dưới bà sắp xếp những
của cải sưu tập gần trăm tuổi của bà. Ngày ngày khi ông kềm búa sửa chửa lại
cái hòm thì bà chăm chút lau chùi cái tủ, mấy món đồ. Vừa làm bà vừa nhắc với
ông nhiều kỷ niệm của từng món đồ mà bà đang nâng niu trên tay. Nếu để ý thì sẽ
nghe bà thường mở đầu bằng vài câu quen thuộc. Như là ... Mèn ơi ! Hồi 54 tui... Hay là ...Cái năm Mậu
Thân súng bắn dàn trời vậy mà ... Hồi 75
ông đi rồi tui...


Cứ tuần tự như thế mà năm tháng tâng dần lên những điểm mốc
thời gian trong cả một quảng đời dài toàn là súng nổ đạn bay và dắt con mà chạy
của bà. Sở dỉ bà Tư hay nhắc lại với ông Mười là vì lúc nào cũng không có mặt
ông bên cạnh vì ông là lính không khi nào được ở nhà trong những lúc bà phải lê
thê lếch thếch tìm sinh lộ trong khói lửa chiến chinh.


Thật là tội nghiệp cho bà Tư, kỷ niệm trong đời mà nghe như
ngàn trang Quân Sử.





Lần tay dưới tận cùng đáy tủ bà Tư nhẹ tay lấy ra một cái áo
may bằng vải thô đã ngả màu vàng có điểm vài vết màu nâu lấm tấm như màu máu
khô. Bà đặt cái áo xuống sàn nhà sờ nắn nhè nhẹ quanh mấy cái túi đường may hột
nút nơi bà dấu mấy chỉ vàng trong đó rồi bà nhớ đến thằng Hai. Kỳ về thăm nhà vừa
qua nó lắc đầu hỏi sao má còn giử cái áo chạy giặc này làm chi?


Mải lo thả hồn miên mang nhớ về những ngày phải mặc cái áo này dắt con cố đi tìm một
chốn dung thân làm bà Tư không hay ông Mười đã đến đứng kế bên bà tự hồi nào.
Xếp lại cái áo bỏ vô tủ ông thì thầm:


- Bà cứ giử lấy, biết đâu.


Thẩn thờ quay qua bà Tư buồn rầu :


- Kỳ này tui chạy đi đâu hả ông?


Ôm chặc lấy vai bà ông Mười cố ngăn cơn nấc nghẹn:


-
Mình chạy lên trời.


Hoàng Duy Liệu


(Ngày của Mẹ 2012)